Rodzicu - nie jesteś sam.
Od niemal 20 lat pomagam rodzinom dzieci w spektrum autyzmu zrozumieć, co naprawdę wpływa na funkcjonowanie dziecka, uporządkować chaos zaleceń i stworzyć realny plan dalszego wsparcia.
Nie zaczynam od gotowej terapii.
Zaczynam od relacji, obserwacji i myślenia klinicznego.
Pierwsza konsultacja to pogłębiona ocena stanu klinicznego dziecka — eksperckie spotkanie, podczas którego analizujemy rozwój, zachowanie, komunikację, sen, jedzenie, środowisko, dotychczasową terapię i potrzeby rodziny.
Celem spotkania jest zrozumienie dziecka i ustalenie pierwszego możliwego do wykonania kroku.
O mnie
dr n. o zdr. Anna Kostiukow — fizjoterapeutka, terapeutka dzieci w spektrum autyzmu, specjalistka wspierania rozwoju dzieci i rodzin.
Od niemal 20 lat pracuję z dziećmi w spektrum autyzmu, dziećmi z niepełnosprawnością złożoną oraz ich rodzinami. W swojej pracy łączę doświadczenie kliniczne, wiedzę medyczną, perspektywę terapeutyczną, edukacyjną i organizacyjną.
Ukończyłam fizjoterapię, zdrowie publiczne w zakresie promocji zdrowia, studia MBA, zarządzanie oświatą oraz zarządzanie w opiece zdrowotnej. Stopień doktora nauk o zdrowiu uzyskałam w obszarze rehabilitacji.
Jestem założycielką placówek terapeutycznych SPEKTRUM oraz prezeską Fundacji Spektrum Autyzmu. Jestem autorką około 100 publikacji naukowych, promotorką około 160 prac magisterskich i licencjackich oraz promotorką pomocniczą w przewodach doktorskich.
Napisałam książki i materiały edukacyjne dla rodziców, nauczycieli i terapeutów. W pracy szczególnie ważne jest dla mnie jedno: nie zaczynać od gotowej terapii, ale od zrozumienia dziecka — jego ciała, zachowania, komunikacji, środowiska, rodziny i historii rozwoju.
Ważną częścią mojego doświadczenia jest także osobista perspektywa mamy Jaśka, która nauczyła mnie patrzeć na autyzm i złożoną niepełnosprawność nie tylko przez pryzmat diagnozy, ale przede wszystkim przez pryzmat codziennego życia dziecka i rodziny.
Na co dzień wspieram rodziców w porządkowaniu trudności dziecka, rozumieniu jego zachowania i budowaniu realnego planu dalszej pomocy.
dr Anna Kostiukow
specjalistka w terapii dzieci ze spektrum autyzmu
Jak pracuję z rodziną?
Nie zaczynam od gotowej terapii.
Zaczynam od zrozumienia dziecka.
Każde dziecko w spektrum autyzmu czy o nietypowym rozwoju ma swoją historię: rozwój, ciało, emocje, sposób komunikacji, rodzinę, szkołę, doświadczenia terapeutyczne, przeciążenia i zasoby. Dlatego konsultacja nie polega na szybkim dobraniu ćwiczeń ani przekazaniu przypadkowej listy zaleceń.
Polega na spokojnym, eksperckim uporządkowaniu całego obrazu dziecka.
Podczas spotkania szukamy odpowiedzi na pytania:
- co naprawdę wpływa dziś na funkcjonowanie dziecka?
- które trudności są najpilniejsze?
- co może wynikać z przeciążenia, bólu, snu, komunikacji, jedzenia, terapii, szkoły lub środowiska?
- które działania warto kontynuować, a które wymagają zmiany?
- co trzeba sprawdzić diagnostycznie?
- od czego zacząć, żeby nie przeciążyć ani dziecka, ani rodziny?
Moim celem jest stworzenie realnej mapy dalszego postępowania — takiej, którą rodzic rozumie i jest w stanie wdrożyć krok po kroku.
Po konsultacji rodzic otrzymuje kierunek dalszych działań: diagnostycznych, terapeutycznych, edukacyjnych i domowych.
To nie jest ocena rodzica.
To wspólne myślenie kliniczne nad dzieckiem.
Nie chodzi o to, aby zrobić wszystko naraz.
Chodzi o to, aby zrozumieć, co jest najważniejsze teraz.
Dla kogo jest konsultacja?
To spotkanie może być pomocne, jeśli:
- dziecko ma diagnozę spektrum autyzmu lub jest w trakcie diagnozy,
- rodzic podejrzewa trudności rozwojowe, ale nie wie, od czego zacząć,
- dziecko ma nasilone zachowania trudne: krzyk, agresję, autoagresję, wycofanie lub lęk,
- pojawiają się trudności ze snem, jedzeniem, komunikacją lub regulacją emocji,
- rodzina ma za sobą wiele terapii, badań i opinii, ale nadal brakuje spójnego planu,
- rodzic czuje się przeciążony liczbą zaleceń i sprzecznych informacji,
- przedszkole lub szkoła zgłasza trudności, a rodzic nie wie, jak je rozumieć,
- potrzebna jest reaktualizacja dotychczasowego planu wsparcia,
- rodzic chce lepiej zrozumieć dziecko i dobrać dalsze kroki terapeutyczne, edukacyjne lub diagnostyczne.
Konsultacja jest dla rodziców, którzy czują, że potrzebują spokojnego, eksperckiego spojrzenia na sytuację dziecka — bez oceniania, straszenia i dokładania kolejnych przypadkowych zaleceń.
Konsultacja nie jest po to, aby ocenić rodzica.
Jest po to, aby wspólnie zrozumieć dziecko i ustalić pierwszy możliwy do wykonania krok.
Pierwsze spotkanie
Ocena stanu klinicznego dziecka
To pierwsze, pogłębione spotkanie z rodziną.
Pierwsze spotkanie to pogłębiona, spokojna konsultacja, której celem jest zrozumienie dziecka — nie ocenianie go, testowanie na siłę ani sprawdzanie, „co potrafi”.
Ocena stanu klinicznego odbywa się z poszanowaniem wrażliwości dziecka, jego tempa, potrzeb sensorycznych i możliwości kontaktu w danym dniu.
Podczas spotkania analizujemy:
- rozwój dziecka,
- sposób komunikacji,
- zachowanie i regulację emocji,
- sen, jedzenie i funkcjonowanie organizmu,
- trudności domowe, przedszkolne lub szkolne,
- dotychczasową terapię i dokumentację,
- mocne strony dziecka,
- potrzeby rodziny.
Dziecko nie musi „dobrze wypaść” na konsultacji.
Nie musi współpracować, odpowiadać, siedzieć spokojnie ani wykonywać poleceń.
To rolą specjalisty jest stworzyć takie warunki, aby możliwie najlepiej zrozumieć dziecko — także wtedy, gdy jest zmęczone, wycofane, pobudzone, lękowe albo potrzebuje więcej czasu.
Celem oceny stanu klinicznego jest określenie, co obecnie najbardziej wpływa na funkcjonowanie dziecka oraz od czego warto zacząć dalsze wsparcie.
Po spotkaniu rodzic otrzymuje uporządkowany kierunek dalszych działań: diagnostycznych, terapeutycznych, edukacyjnych i domowych.
Dla rodziców mieszkających za granicą lub rodzin, które nie mogą przyjechać na konsultację stacjonarną, możliwe jest spotkanie zdalne. W takiej formie istotą konsultacji jest pogłębiona rozmowa z rodzicem oraz — jeśli to potrzebne — analiza krótkich materiałów filmowych pokazujących funkcjonowanie dziecka w codziennych sytuacjach. Dziecko nie uczestniczy bezpośrednio w konsultacji zdalnej.
Kolejne spotkanie
Superwizje rozwojowe
Superwizje rozwojowe są kolejnymi spotkaniami po ocenie stanu klinicznego dziecka. Służą temu, aby nie zostawiać rodziny samej z zaleceniami, ale spokojnie prowadzić proces dalej — krok po kroku.
Podczas superwizji omawiamy:
- co zmieniło się od ostatniego spotkania,
- które zalecenia udało się wdrożyć,
- co było dla rodziny za trudne lub wymaga uproszczenia,
- jak reaguje dziecko,
- jakie pojawiły się nowe trudności,
- które działania warto kontynuować,
- co trzeba zmienić, zatrzymać albo pogłębić,
- jaki powinien być kolejny krok terapeutyczny, diagnostyczny, edukacyjny lub domowy.
Superwizja rozwojowa nie jest kontrolą rodzica ani oceną tego, czy „dobrze wykonał zalecenia”.
Jest wspólnym myśleniem klinicznym nad dzieckiem — po to, aby pomoc była coraz bardziej trafna, spokojna i możliwa do uniesienia dla całej rodziny.
W zależności od potrzeb rodziny superwizje mogą dotyczyć m.in. zachowań trudnych, komunikacji, snu, jedzenia, terapii, przedszkola, szkoły, dokumentacji, zaleceń specjalistycznych lub reaktualizacji planu wsparcia.
Superwizje rozwojowe mogą odbywać się stacjonarnie lub online. W przypadku spotkań online podstawą jest rozmowa z rodzicem oraz — jeśli to potrzebne — analiza dokumentacji lub krótkich materiałów filmowych pokazujących funkcjonowanie dziecka w codziennych sytuacjach.
Formy spotkań
Konsultacje mogą odbywać się stacjonarnie lub online.
Forma spotkania jest dobierana do potrzeb rodziny, możliwości dziecka oraz celu konsultacji.
Spotkanie odbywa się w gabinecie. Jest szczególnie rekomendowane wtedy, gdy potrzebna jest bezpośrednia obserwacja dziecka, jego sposobu komunikacji, regulacji, zachowania, reakcji na kontakt oraz funkcjonowania w nowym miejscu.
Konsultacja stacjonarna odbywa się w spokojnych warunkach, z poszanowaniem tempa dziecka, jego wrażliwości sensorycznej i możliwości współpracy w danym dniu.
Dziecko nie musi „dobrze wypaść”.
Nie musi wykonywać poleceń ani siedzieć spokojnie przy stoliku.
Celem spotkania jest zrozumienie dziecka i ustalenie dalszego kierunku pomocy.
Konsultacja stacjonarna
Spotkanie online jest przeznaczone dla rodziców mieszkających dalej, za granicą lub takich, którzy z różnych powodów nie mogą przyjechać na konsultację stacjonarną.
W tej formie podstawą spotkania jest pogłębiona rozmowa z rodzicem, omówienie dokumentacji, dotychczasowych zaleceń, trudności domowych, przedszkolnych lub szkolnych oraz — jeśli to potrzebne — analiza krótkich materiałów filmowych pokazujących funkcjonowanie dziecka w codziennych sytuacjach.
Dziecko nie uczestniczy bezpośrednio w konsultacji online. Dzięki temu spotkanie może odbyć się spokojnie, bez dodatkowego obciążania dziecka obecnością przed ekranem.
Konsultacja online
FAQ
Najczęściej zadawane pytania
Czy pierwsza konsultacja może odbyć się online?
Tak. Pierwsza konsultacja może odbyć się online, szczególnie jeśli rodzina mieszka daleko, za granicą lub nie może przyjechać na spotkanie stacjonarne. W takiej sytuacji podstawą konsultacji jest rozmowa z rodzicem, analiza dokumentacji oraz — jeśli to potrzebne — krótkich nagrań pokazujących funkcjonowanie dziecka w codziennych sytuacjach.
Czy dziecko uczestniczy w konsultacji online?
Nie. W konsultacji online uczestniczy rodzic. Dziecko nie musi być obecne przed ekranem. Dzięki temu spotkanie może odbyć się spokojnie, bez dodatkowego obciążania dziecka.
Czym różni się ocena stanu klinicznego od superwizji rozwojowej?
Ocena stanu klinicznego to pierwsze, pogłębione spotkanie, którego celem jest zrozumienie dziecka i ustalenie kierunku dalszej pomocy.
Superwizja rozwojowa to kolejne spotkanie, podczas którego omawiamy postępy, trudności, reakcję dziecka na zalecenia oraz dalsze kroki terapeutyczne, diagnostyczne, edukacyjne lub domowe.
Czy dziecko musi mieć diagnozę autyzmu?
Nie. Konsultacja może być pomocna także wtedy, gdy dziecko jest w trakcie diagnozy albo rodzic dopiero podejrzewa trudności rozwojowe i nie wie, od czego zacząć.
Jak przygotować się do pierwszego spotkania?
Warto przygotować najważniejszą dokumentację dziecka: diagnozy, opinie, wyniki badań, informacje ze szkoły lub przedszkola oraz listę najważniejszych trudności i pytań.
Jeśli konsultacja odbywa się online, można przygotować krótkie nagrania pokazujące codzienne funkcjonowanie dziecka, np. komunikację, zabawę, trudne zachowanie, jedzenie lub reakcję na zmianę.
Czy można omówić dokumentację dziecka?
Tak. Podczas konsultacji można omówić dokumentację dziecka, dotychczasowe zalecenia, opinie specjalistów, wyniki badań oraz przebieg terapii.
Jak często odbywają się superwizje rozwojowe?
Częstotliwość superwizji zależy od potrzeb dziecka i rodziny. Czasem wystarczy spotkanie kontrolne po kilku tygodniach, a czasem potrzebne jest regularne prowadzenie procesu i reaktualizacja planu wsparcia.
Czy po konsultacji rodzic otrzymuje zalecenia?
Tak. Po konsultacji rodzic otrzymuje uporządkowany kierunek dalszych działań. Zalecenia mają być realne do wdrożenia i dopasowane do aktualnej sytuacji dziecka oraz rodziny.
Publikacje i działalność
Praca kliniczna jest dla mnie nierozerwalnie związana z działalnością naukową, edukacyjną i społeczną.
Jestem autorką licznych publikacji naukowych, książek oraz materiałów edukacyjnych dla rodziców, nauczycieli i terapeutów. Przez lata prowadzę zajęcia akademickie (na wielu uczelniach wyższych w Polsce, zwłaszcza na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu), szkolenia i wykłady poświęcone rozumieniu autyzmu, wspieraniu rozwoju dziecka oraz budowaniu skutecznych systemów pomocy.
W mojej działalności szczególne miejsce zajmują:
- książka „Nie zaczynaj od terapii”,
- seria „Zacznij od relacji”,
- materiały edukacyjne dla rodziców i specjalistów,
- szkolenia i wykłady dotyczące spektrum autyzmu,
- działalność Fundacji Spektrum Autyzmu,
- popularyzowanie wiedzy o autyzmie w mediach społecznościowych.
Moim celem jest tworzenie takich treści, które pomagają rodzicom i specjalistom nie tylko „więcej wiedzieć”, ale przede wszystkim lepiej rozumieć dziecko — jego zachowanie, potrzeby, ciało, komunikację i środowisko.
